{"id":30120,"date":"2026-08-28T10:58:01","date_gmt":"2026-08-28T10:58:01","guid":{"rendered":"https:\/\/rudaminoskultura.lt\/?p=30120"},"modified":"2026-10-08T15:25:39","modified_gmt":"2026-10-08T15:25:39","slug":"plan-b-kelias-be-pokyciu-lietuvos-ir-lenkijos-jaunimas-mokesi-pasirengti-netiketiems-gyvenimo-pokyciams","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rudaminoskultura.lt\/pl\/plan-b-kelias-be-pokyciu-lietuvos-ir-lenkijos-jaunimas-mokesi-pasirengti-netiketiems-gyvenimo-pokyciams\/","title":{"rendered":"\u201ePlan B \u2013 droga bez zmian\u201d \u2013 m\u0142odzie\u017c z Litwy i Polski uczy\u0142a si\u0119 przygotowywa\u0107 na niespodziewane zmiany w \u017cyciu"},"content":{"rendered":"

We wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie \u017cycie m\u0142odego cz\u0142owieka mo\u017ce bardzo szybko si\u0119 zmieni\u0107. Wojna, migracja, sytuacja rodzinna, przeprowadzka czy konieczno\u015b\u0107 zmiany szko\u0142y mog\u0105 sprawi\u0107, \u017ce trzeba opu\u015bci\u0107 znane otoczenie i rozpocz\u0105\u0107 \u017cycie od nowa \u2013 czasem w innym mie\u015bcie, a czasem r\u00f3wnie\u017c w innym kraju. Nowy j\u0119zyk, szko\u0142a, ludzie, zasady i instytucje mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 powa\u017cnym wyzwaniem.
Jak w takiej sytuacji pom\u00f3c m\u0142odemu cz\u0142owiekowi? Gdzie ko\u0144cz\u0105 si\u0119 mo\u017cliwo\u015bci wolontariusza i kiedy potrzebna jest profesjonalna pomoc? I czy sami wiedzieliby\u015bmy, co zrobi\u0107, gdyby pewnego dnia znale\u017ali\u015bmy si\u0119 w podobnej sytuacji?
Odpowiedzi na te pytania m\u0142odzie\u017c z Litwy i Polski poszukiwa\u0142a podczas projektu \u201ePlan B \u2013 Droga bez zmian\u201d, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 w dniach 17\u201323 sierpnia 2026 r. w Nowym \u0141upkowie, w regionie Bieszczad\u00f3w w Polsce. W projekcie wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 20 m\u0142odych os\u00f3b \u2013 po 10 z Litwy i Polski \u2013 oraz 4 lider\u00f3w grup.
Projekt zosta\u0142 zrealizowany przez Fundacj\u0119 \u201eDunajec\u201d \u2013 Pomoc Polakom na Kresach wsp\u00f3lnie z litewskim partnerem, Centrum Kultury w Rudominie filii w Rukojniach, w ramach projektu finansowanego przez Polsko-Litewski Fundusz Wymiany M\u0142odzie\u017cy.
G\u0142\u00f3wnym tematem projektu by\u0142a dobrowolna pomoc m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3ra z r\u00f3\u017cnych przyczyn do\u015bwiadcza nag\u0142ej zmiany kraju, miejsca zamieszkania lub systemu edukacji. Uczestnicy projektu uczyli si\u0119 odpowiedzialnego i empatycznego wspierania r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w do\u015bwiadczaj\u0105cych trudno\u015bci adaptacyjnych, spo\u0142ecznych lub zwi\u0105zanych z nauk\u0105.
\u201ePlan B\u201d mia\u0142 jednak r\u00f3wnie\u017c inne, nie mniej wa\u017cne znaczenie. Podczas projektu m\u0142odzie\u017c zastanawia\u0142a si\u0119 nie tylko nad tym, jak pomaga\u0107 innym, ale tak\u017ce jak przygotowa\u0107 si\u0119 na sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej pomoc mo\u017ce by\u0107 potrzebna samemu sobie.\nIdea projektu opiera\u0142a si\u0119 na przekonaniu, \u017ce m\u0142ody cz\u0142owiek, kt\u00f3ry dzi\u015b jest wolontariuszem i udziela pomocy, w przysz\u0142o\u015bci sam mo\u017ce zetkn\u0105\u0107 si\u0119 z nag\u0142\u0105 zmian\u0105 w swoim \u017cyciu.
Dlatego uczestnicy tworzyli w\u0142asny \u201ePlan B\u201d \u2013 zestaw praktycznej wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci, kt\u00f3ry mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 przydatny w przypadku niespodziewanej zmiany kraju, szko\u0142y lub \u015brodowiska spo\u0142ecznego.
Program projektu opiera\u0142 si\u0119 na edukacji pozaformalnej i uczeniu si\u0119 poprzez do\u015bwiadczenie. M\u0142odzie\u017c z Litwy i Polski pracowa\u0142a w mieszanych grupach, analizowa\u0142a konkretne sytuacje, dyskutowa\u0142a, uczestniczy\u0142a w zaj\u0119ciach praktycznych i wsp\u00f3lnie poszukiwa\u0142a mo\u017cliwych rozwi\u0105za\u0144.
Uczestnicy analizowali potrzeby m\u0142odych ludzi w nowym \u015brodowisku, rozmawiali o kontynuowaniu nauki po zmianie kraju zamieszkania, konfliktach, agresji, wykluczeniu oraz granicach odpowiedzialno\u015bci wolontariusza.
Wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 projektu by\u0142o spotkanie ze specjalist\u0105 z obszaru pomocy spo\u0142ecznej. M\u0142odzie\u017c mog\u0142a w praktyce om\u00f3wi\u0107 ca\u0142y proces udzielania pomocy \u2013 od pierwszej rozmowy i rozpoznania problemu po znalezienie odpowiedniej instytucji lub specjalisty.
Uczestnicy opracowywali r\u00f3wnie\u017c \u201eMechanizm pomocy\u201d \u2013 model dzia\u0142a\u0144 wolontariusza obejmuj\u0105cy pierwsz\u0105 rozmow\u0119, rozpoznanie potrzeb, wyb\u00f3r \u015bcie\u017cki pomocy, ochron\u0119 danych i prywatno\u015bci oraz dalszy kontakt z osob\u0105 potrzebuj\u0105c\u0105 pomocy.
Jedn\u0105 z praktycznych metod zastosowanych podczas projektu by\u0142a gra decyzyjna \u201ePierwsze 30 dni w nowym kraju\u201d. M\u0142odzie\u017c musia\u0142a wyobrazi\u0107 sobie sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej cz\u0142owiek trafia do zupe\u0142nie nowego \u015brodowiska i w kr\u00f3tkim czasie musi rozwi\u0105za\u0107 wiele codziennych problem\u00f3w.
Szko\u0142a, dokumenty, relacje z innymi lud\u017ami, stres i niepewno\u015b\u0107 sta\u0142y si\u0119 praktycznymi sytuacjami, w kt\u00f3rych trzeba by\u0142o podejmowa\u0107 decyzje i przewidywa\u0107 ich konsekwencje.\nDzia\u0142anie to pomog\u0142o spojrze\u0107 na migracj\u0119 lub zmian\u0119 miejsca zamieszkania nie jako na abstrakcyjny problem spo\u0142eczny, ale z perspektywy m\u0142odego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry sam musi rozpocz\u0105\u0107 \u017cycie w nowym miejscu.
Uczestnicy nie byli jedynie odbiorcami przygotowanego programu. Sami tworzyli rezultaty projektu, dzielili si\u0119 zadaniami i brali odpowiedzialno\u015b\u0107 za wsp\u00f3ln\u0105 prac\u0119.
W mieszanych polsko-litewskich grupach m\u0142odzie\u017c przygotowywa\u0142a artyku\u0142y na blog projektu, t\u0142umaczy\u0142a teksty, redagowa\u0142a je i sprawdza\u0142a.\nW projekcie za\u0142o\u017cono, \u017ce na blogu b\u0119d\u0105 publikowane materia\u0142y w j\u0119zyku polskim, litewskim i angielskim.
Taki spos\u00f3b pracy pozwoli\u0142 jednocze\u015bnie pog\u0142\u0119bia\u0107 tematyk\u0119 projektu oraz rozwija\u0107 umiej\u0119tno\u015bci komunikacji, wsp\u00f3\u0142pracy, odpowiedzialno\u015bci i pracy mi\u0119dzykulturowej.
Bieszczady \u2013 kolejna przestrze\u0144 do nauki<\/strong>.
Wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 projektu by\u0142y dzia\u0142ania poza sal\u0105 szkoleniow\u0105. Bieszczady sta\u0142y si\u0119 przestrzeni\u0105 integracji, wsp\u00f3\u0142pracy i nauki poprzez bezpo\u015brednie do\u015bwiadczenie.
Wraz z przewodnikiem uczestnicy wyruszyli na w\u0119dr\u00f3wk\u0119 na Tarnic\u0119. Podczas wyprawy potrzebne by\u0142y nie tylko wysi\u0142ek fizyczny, ale r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142praca, odpowiedzialno\u015b\u0107, umiej\u0119tno\u015b\u0107 dostosowania si\u0119 do mo\u017cliwo\u015bci innych cz\u0142onk\u00f3w grupy oraz reagowania na zmieniaj\u0105ce si\u0119 warunki.\nW praktyce odzwierciedla\u0142o to g\u0142\u00f3wn\u0105 ide\u0119 \u201ePlanu B\u201d \u2013 nie mo\u017cemy przewidzie\u0107 ka\u017cdej zmiany, ale mo\u017cemy uczy\u0107 si\u0119, jak si\u0119 do niej przygotowa\u0107, podejmowa\u0107 odpowiedzialne decyzje i w razie potrzeby korzysta\u0107 z pomocy innych.
M\u0142odzie\u017c pozna\u0142a r\u00f3wnie\u017c histori\u0119, kultur\u0119 i lokalne tradycje regionu Bieszczad. Uczestnicy odwiedzili skansen kolejowy, zabytkowy tunel kolejowy, tradycyjn\u0105 g\u00f3rsk\u0105 zagrod\u0119 oraz miejsce zwi\u0105zane z tradycjami produkcji w\u0119gla drzewnego.
Podczas tych dzia\u0142a\u0144 zwr\u00f3cono r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na rol\u0119 lokalnych spo\u0142eczno\u015bci, dzia\u0142aczy spo\u0142ecznych i wolontariuszy w zachowaniu dziedzictwa regionu oraz tworzeniu inicjatyw, z kt\u00f3rych mog\u0105 korzysta\u0107 inni ludzie.\nW ten spos\u00f3b wolontariat zosta\u0142 przedstawiony szerzej \u2013 nie tylko jako bezpo\u015brednia pomoc cz\u0142owiekowi, ale r\u00f3wnie\u017c jako dzia\u0142alno\u015b\u0107 na rzecz w\u0142asnej spo\u0142eczno\u015bci, historii i kultury.
Nie mniej wa\u017cne od programu edukacyjnego by\u0142y wzajemne relacje m\u0142odzie\u017cy z Litwy i Polski. Od pierwszych dni uczestnicy pracowali w mieszanych grupach.\nKomunikacja odbywa\u0142a si\u0119 w j\u0119zyku polskim i angielskim, a m\u0142odzie\u017c w naturalny spos\u00f3b pomaga\u0142a sobie nawzajem w zrozumieniu i t\u0142umaczeniu potrzebnych informacji.
Wsp\u00f3lne zaj\u0119cia, w\u0119dr\u00f3wki, prezentacje kulturowe, muzyka, teatr, wiecz\u00f3r przy ognisku oraz spotkanie z lokaln\u0105 m\u0142odzie\u017c\u0105 pomog\u0142y stworzy\u0107 \u015brodowisko, w kt\u00f3rym integracja przebiega\u0142a w spos\u00f3b naturalny.
W projekcie uczestniczy\u0142y r\u00f3wnie\u017c osoby m\u0142ode maj\u0105ce mniejsze szanse. W projekcie przewidziano udzia\u0142 m\u0142odzie\u017cy borykaj\u0105cej si\u0119 z trudniejszymi warunkami \u017cycia, mieszkaj\u0105cej w mniejszych miejscowo\u015bciach lub w \u015brodowisku, w kt\u00f3rym mo\u017cliwo\u015bci uczestnictwa w projektach mi\u0119dzynarodowych s\u0105 ograniczone.\nW polskiej grupie przewidziano r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 m\u0142odzie\u017cy z plac\u00f3wki opieku\u0144czej i wychowawczej.
Wa\u017cne jest to, \u017ce dla tych uczestnik\u00f3w nie tworzono oddzielnego programu \u2013 w pe\u0142ni uczestniczyli oni we wsp\u00f3lnych dzia\u0142aniach i razem z innymi tworzyli rezultaty projektu.
Po siedmiu dniach wsp\u00f3lnej pracy \u201ePlan B\u201d sta\u0142 si\u0119 czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko nazw\u0105 projektu.
M\u0142odzie\u017c lepiej zrozumia\u0142a, \u017ce odpowiedzialny wolontariat wymaga nie tylko ch\u0119ci niesienia pomocy. Trzeba umie\u0107 s\u0142ucha\u0107, rozpozna\u0107 problem, zna\u0107 granice w\u0142asnych kompetencji i rozumie\u0107, kiedy cz\u0142owiek potrzebuje pomocy specjalisty lub instytucji.
Jednak najwa\u017cniejsza my\u015bl projektu by\u0142a chyba inna:
Dzi\u015b mog\u0119 pom\u00f3c komu\u015b innemu, a jutro to ja mog\u0119 potrzebowa\u0107 pomocy.<\/strong>
\u017byjemy w czasach, w kt\u00f3rych nie wszystko mo\u017cna zaplanowa\u0107. Czasami trzeba zmieni\u0107 szko\u0142\u0119, miasto, otoczenie, a nawet kraj i rozpocz\u0105\u0107 \u017cycie od nowa.\nDlatego posiadanie \u201ePlanu B\u201d nie oznacza wiedzy o tym, co wydarzy si\u0119 jutro.
Oznacza wiedz\u0119 o tym, co zrobi\u0107, gdy jutro oka\u017ce si\u0119 zupe\u0142nie inne, ni\u017c si\u0119 spodziewali\u015bmy.\nWiedzie\u0107, gdzie szuka\u0107 pomocy, umie\u0107 pom\u00f3c drugiej osobie i rozumie\u0107, \u017ce w trudnej sytuacji nie musimy pozostawa\u0107 sami.<\/p>\n\n\n\n


Projekt \u201ePlan B \u2013 Droga bez zmian\u201d zosta\u0142 wsp\u00f3lnie zrealizowany przez Fundacj\u0119 \u201eDunajec\u201d \u2013 Pomoc Polakom na Kresach oraz Centrum Kultury w Rudominie filii w Rukojniach w ramach programu Polsko-Litewskiego Funduszu Wymiany M\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0160iuolaikiniame pasaulyje jauno \u017emogaus gyvenimas gali pasikeisti labai greitai. Karas, migracija, \u0161eimos aplinkyb\u0117s, persik\u0117limas ar b\u016btinyb\u0117 pakeisti mokykl\u0105 gali lemti, kad tenka palikti pa\u017e\u012fstam\u0105 aplink\u0105 ir prad\u0117ti gyvenim\u0105 i\u0161 naujo […]<\/p>","protected":false},"author":5,"featured_media":30126,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-30120","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-naujienos"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rudaminoskultura.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30120","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rudaminoskultura.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rudaminoskultura.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rudaminoskultura.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rudaminoskultura.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30120"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/rudaminoskultura.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30120\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30158,"href":"https:\/\/rudaminoskultura.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30120\/revisions\/30158"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rudaminoskultura.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30126"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rudaminoskultura.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rudaminoskultura.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rudaminoskultura.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}